CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar: “Bu Bütçeyle Ne Esnaf Ne Sanayici Nefes Alır”

CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda partisinin adına Ticaret Bakanlığının bütçesi üzerine yaptığı konuşmada, 104 milyar 287 milyon liralık bütçenin yetersiz olduğunu belirterek esnafın, KOBİ'lerin, sanayicilerin ve ihracatçıların yaşadığı ekonomik sorunlara dikkat çekti. Avşar, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede kullanılan yöntemleri, dış ticaret açığını ve Avrupa Birliği ile ticari uyum sürecindeki eksiklikleri gündeme taşıdı.

“Rakamlar Sahadan Habersiz, KOBİ'lerin Durumu Her Yıl Kötüleşiyor”

Ticaret Bakanlığının her yıl olumlu ekonomik göstergeler açıkladığını ancak bu rakamların sahadaki gerçeklerle örtüşmediğini savunan CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, işletmelerin giderek ağırlaşan ekonomik koşullarla karşı karşıya kaldığını belirtti.

Avşar, “Bugün KOBİ'nin durumu, ticaret müteşebbisinin durumu geçen seneden daha kötü, geçen sene de evvelki seneden daha kötüydü. Dolayısıyla bu istikrarlı bir şekilde hissedilen; vatandaştaki, ticaretteki, ticaret üzerinde hissedilen baskı hissedilen bir şekilde devam ediyor.” ifadelerini kullandı.

Türkiye'deki ekonomik sıkışıklığın ticaret üzerindeki etkilerinin giderek ağırlaştığını dile getiren Avşar, bütçenin işletmeleri desteklemek açısından yetersiz kaldığını söyledi.

Avşar, “Bu bütçeyle de yani Bakanlığınıza ayrılan bu kısıtlı bütçeyle de ben kolay kolay toparlanacağını düşünmüyorum çünkü ticaret demek destek demek, ticaret demek hibe demek; yeni açılacak işletmeden çok mevcut işletmeyi ayakta tutma zorunluluğumuz var.” dedi.

“104 Milyar Liralık Bütçe Ticaretin Sorunlarına Yetmez”

Ticaret Bakanlığının bütçe teklifindeki ana programlara değinen Avşar, kayıt dışı ekonomiyle mücadele, ticaretin düzenlenmesi ve kolaylaştırılması, tüketicinin korunması ile standardizasyon alanlarına ayrılan kaynakların ihtiyaçları karşılamaktan uzak olduğunu savundu.

104 milyar 287 milyon liralık bütçenin kısıtlı olduğunu belirten Avşar, özellikle kayıt dışı ekonomiyle mücadeleye ayrılan kaynağın toplam bütçe içerisindeki payının gerilediğini ifade etti.

Kayıt dışı ekonominin gelişmiş ülkelerde yaklaşık yüzde 15, gelişmekte olan ülkelerde ise yüzde 30 düzeyinde olduğunun tahmin edildiğini aktaran Avşar, Türkiye'deki ekonomik gelişmelerin kayıt dışılık riskini artırabileceği uyarısında bulundu.

“Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Dedektör Köpek Sayısını Artırmakla Olmaz”

Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede hem kaynakların hem de kullanılan performans göstergelerinin sorgulanması gerektiğini belirten Avşar, bütçedeki değişime dikkat çekti.

Avşar, “Teklifte mücadeleye 10 milyar ayırmışsınız bu sene yani yüzde 9,6'sı; 2026'da bu yüzde 11 civarındaydı yani burada bir iyileşme mi var kayıt dışıyla mücadelede?” diye sordu.

Denetim faaliyetlerinin başarısının yalnızca personel ve ekipman sayısıyla değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Avşar, şu ifadeleri kullandı:

“Performans göstergelerinde dedektör köpek sayısı, veri analist sayısı, ekipman sayısı gibi başarılardan söz edildiğini görüyoruz oysa bunların hiçbiri kayıt dışılığın asıl sonuçlarını ölçmüyor.”

“Dört Eylem Planının Etki Analizleri Neden Açıklanmıyor?”

Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede 2008 yılından bu yana dört ayrı eylem planı uygulandığını hatırlatan Avşar, son eylem planında 44 eylemin yer aldığını belirtti.

Bu eylemlerin ne kadarının tamamlandığına ve kayıt dışı ekonomiyi ne ölçüde azalttığına ilişkin verilerin kamuoyuyla paylaşılmadığını savunan Avşar, izleme ve değerlendirme raporları ile etki analizlerinin açıklanmasını istedi.

Avşar, eylem planlarının başarı düzeyinin somut sonuçlar üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini ifade ederek Ticaret Bakanlığına bu çalışmaların gerçekleşme oranlarını sordu.

“Kazanç Büyüğün, Ceza Küçüğün”

Risk odaklı denetim sisteminin küçük ve büyük işletmeler üzerindeki etkilerini gündeme getiren Avşar, denetimlerde işletmelerin ekonomik büyüklüklerine göre nasıl bir ayrım yapıldığının açıklanması gerektiğini belirtti.

Özellikle küçük üreticilerin, KOBİ'lerin ve orta ölçekli işletmelerin denetimlerden kaynaklanan cezaları daha ağır hissettiğini savunan Avşar, uygulamaların işletmeler üzerinde ek maliyet oluşturduğunu dile getirdi.

Avşar, denetim sisteminde büyük işletmeler ile küçük üreticilerin aynı ölçütlere göre değerlendirilip değerlendirilmediğinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.

“3 Milyar Liralık Ceza Fiyatları Düşürmüyorsa Caydırıcılık Sorgulanmalı”

Fiyat denetimleri kapsamında uygulanan toplam 3 milyar liralık cezaya dikkat çeken Avşar, cezaların piyasadaki fiyat hareketleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Avşar, cezaların fiyatları düşürmemesi veya piyasayı düzenlememesi durumunda caydırıcılığının sorgulanabileceğini belirterek denetimlerin sonuç odaklı yürütülmesinin önemini vurguladı.

“30 Euro İthalat Sınırının Etki Analizi Yapıldı mı?”

İthalatta uygulanan 30 euro sınırını da gündeme taşıyan Avşar, özellikle Temu gibi uluslararası e-ticaret platformlarını ilgilendiren düzenlemenin piyasa üzerindeki etkilerini sordu.

Avşar, “Geçen sene getirdiğimiz, bizim de aslında itirazlarımız olan bu 30 euro sınırı vardı ithalatta, özellikle Temu şirketi başta olmak üzere. Bununla alakalı bir etki analiziniz var mı? Yani piyasaya olumlu anlamda faydası ne oldu, zararı ne oldu? Bunu da bilmek isteriz.” ifadelerini kullandı.

“Tekirdağlı Sanayici Mağdur, Tekstil Sektöründe İşten Çıkarmalar Yaşanıyor”

Seçim bölgesi Tekirdağ'daki sanayi kuruluşlarının yaşadığı sorunlara dikkat çeken CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, özellikle Çerkezköy, Ergene ve Çorlu'daki üretim tesislerinin ekonomik daralmadan etkilendiğini belirtti.

Tekirdağ'ın önemli sanayi merkezlerinden biri olduğunu hatırlatan Avşar, son iki üç yılda başta tekstil olmak üzere çeşitli sektörlerde daralma yaşandığını ve bunun istihdam üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.

Çerkezköy, Ergene ve Çorlu'daki fabrikalarda yaşanan sıkıntıların ihracatçıyı da doğrudan etkilediğini dile getiren Avşar, sanayicilerin mevcut ekonomik koşullardan şikâyetçi olduğunu ve çözüm aradığını söyledi.

Avşar, sanayi üretimindeki daralmanın ve işten çıkarmaların önüne geçilmesi için ihracatçıların karşılaştığı sorunların dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

“Dış Ticaret Dengesi Eksi 96 Milyar Dolar”

Türkiye'nin dış ticaret verilerini değerlendiren Avşar, ihracat ile ithalat arasındaki farkın ekonomik kırılganlığı artırdığını savundu.

TÜİK verilerine işaret eden Avşar, “Ocak-eylül döneminde dış ticaret açığı 5,7 artarak 67,2 milyar dolardan 71 milyar dolara çıkmış, ihracatın ithalatı karşılama oranı ise 74,9'dan 74,8'e gerilemiş. Bakanlığınızın verilerine göre, yıllıklandırılmış dış ticaret dengesi de eksi 96 milyar dolar.” dedi.

Türkiye'nin ara malı ithalatına bağımlılığını ve Çin'den yapılan ithalatın yüksek seviyesini eleştiren Avşar, mevcut dış ticaret yapısının sorunları kalıcı hâle getirdiğini belirtti.

Avşar, “Bu tabloyu da tersine çevirecek bir eylem planı var mı Bakanlık çalışmasında?” sorusunu yöneltti.

“Avrupa Birliği Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmemesinin Bedelini Firmalar Ödüyor”

Türkiye'nin en büyük ticaret ortaklarından birinin Avrupa Birliği olduğunu hatırlatan Avşar, ihracatın önemli bir bölümünün AB ülkelerine gerçekleştirildiğini belirtti.

Avrupa Birliği'nin 2025 İlerleme Raporu'nda Türkiye'nin ticari yükümlülüklerine ilişkin eleştirilere yer verildiğini aktaran Avşar, özellikle Gümrük Birliği kapsamındaki sorunlara dikkat çekti.

Avşar, “Gümrük Birliği yükümlülüklerini ihlal eden tarife dışı engeller ve ek vergiler, TAREKS'in ek belge talep etmesi ve ilaçta AB'nin GMP sertifikalarının tanınmaması, Dijital Hizmetler Tüzüğü, Dijital Pazarlar Tüzüğüyle uyum sağlamaması gibi yükümlülüklerin hâlen daha yerinde saydığını görüyoruz ve bunun bedelini firmalarımız ödemeye devam ediyor.” ifadelerini kullandı.

Avrupa Birliği ile ilişkilerde yalnızca siyasi açıklamaların yeterli olmadığını savunan Avşar, “Ama her fırsatta biz 'Yüzümüz Avrupa'ya dönük.' dememizle yani 'bal, bal' diyerek ağız tatlanmıyor ne yazık ki, bu konularda da adımın atılması lazım.” dedi.

“Made in Europe Düzenlemelerinin Türk Sanayisine Maliyeti Hesaplanmalı”

Avrupa Birliği'nin üretim ve sanayi politikalarında gündeme gelen Made in Europe yaklaşımına da değinen Avşar, Türkiye'nin yaklaşık 30 yıldır Gümrük Birliği kapsamında bulunduğunu hatırlattı.

Pandemi sonrasında Avrupa'nın üretim kapasitesindeki sorunlara karşı yeni düzenlemelere yöneldiğini belirten Avşar, bu politikaların Türkiye'deki stratejik sektörleri doğrudan etkileyebileceğini ifade etti.

Özellikle otomotiv, çelik, alüminyum, çimento ve temiz enerji sektörlerinin söz konusu düzenlemelerden etkilenebileceğini belirten Avşar, Türkiye'nin Avrupa üretim zincirlerinin dışında bırakılmasının ekonomik sonuçlarının değerlendirilmesini istedi.

Avşar, “Bizi dışlamanın maliyetini, istihdama etkilerini, karşılıklı mevcut yükümlülüklerle uyumunu ele almalı ve iknaya uğraşılmalıdır.” ifadelerini kullandı.

“Bağımsız Yargı ve Sözleşme Güvenliği Yatırım Politikasının Temeli Olmalı”

Türkiye'nin uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirmesi için ekonomik ve hukuki öngörülebilirliğin önemine dikkat çeken Avşar, yatırım ortamının iyileştirilmesi gerektiğini söyledi.

Avşar, “Fiyat istikrarı, öngörülebilir düzenlemeler, bağımsız yargı -bu çok önemli- ve sözleşme güvenliği yatırım politikasının temelini oluşturma gibi konularda ön almalı ve iknacı bulunmamız lazım.” dedi.

CHP Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, Ticaret Bakanlığının bütçesi değerlendirilirken yalnızca açıklanan ekonomik göstergelerin değil, esnafın, KOBİ'lerin, sanayicilerin ve ihracatçıların karşılaştığı sorunların da esas alınması gerektiğini vurguladı.