DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan: “Engelli bireyin hakkı, hanenin gelirine endekslenmemelidir”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, 19 Ekim 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, engelli aylıklarının hane gelirine bağlı olarak verilmesine yönelik mevcut uygulamanın yeniden değerlendirilmesini istedi. İzmir Konak Meydanı’nda engelli bir vatandaşla gerçekleştirdiği görüşmeden hareketle sosyal destek sistemindeki sorunlara dikkat çeken Sudan, engellilikten kaynaklanan hakların ailelerin ekonomik durumundan bağımsız olarak tanınması gerektiğini vurguladı.

“Mesele Yalnızca Bir Sosyal Yardım Meselesi Değildir”

İzmir'de gerçekleştirdiği görüşmenin sosyal devlet anlayışı açısından önemli bir sorunu ortaya koyduğunu belirten DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, şu ifadeleri kullandı:

“İzmir Konak Meydanı’nda bir engelli vatandaşımızla gerçekleştirdiğimiz sohbet sırasında bir kez daha gördük ki mesele yalnızca bir sosyal yardım meselesi değildir; mesele sosyal adalet ve eşit yurttaşlık meselesidir. Bugün 2022 sayılı Kanun kapsamında engelli aylığından yararlanabilmek için yalnızca engellilik durumunun belgelenmesi yeterli değildir. Hane içinde kişi başına düşen gelirin belirli bir sınırın altında olması, hanenin gelirinin yanı sıra servet ve harcamalarının da değerlendirmeye alınması gerekmektedir. 2026 yılı itibarıyla bu gelir sınırı kişi başına aylık 9.358,50 TL’dir.”

Sudan, mevcut sistemde engelli bireyin sosyal destekten yararlanmasının yalnızca kendi durumuna göre belirlenmediğini, aynı hanede yaşayan diğer kişilerin ekonomik koşullarının da değerlendirmeye alındığını ifade etti.

“Bir Bireyin Engelli Olması Neden Başka Bireylerin Gelirine Bağlı Olsun?”

Engelli bireylerin günlük yaşamlarında karşılaştıkları ekonomik ve sosyal güçlüklerin dikkate alınması gerektiğini belirten Sudan, hane gelirine dayalı uygulamayı sorguladı.

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, açıklamasında şu değerlendirmede bulundu:

“Burada temel bir sosyal politika sorusunu sormamız gerekiyor: Bir bireyin engelli olması, neden aynı hanede yaşayan başka bireylerin gelir durumuna bağlı olsun? Engellilik, bireyin çalışma hayatına katılımından günlük yaşamına, ulaşımından eğitimine ve sosyal hayata erişimine kadar pek çok alanda ilave maliyet ve dezavantajlar doğurabilir. Bu nedenle engellilik nedeniyle sağlanan destek, öncelikle engelli bireyin kendi hakkı olarak ele alınmalıdır.”

Sudan, engellilik nedeniyle ortaya çıkan ilave maliyetlerin sosyal destek politikalarında doğrudan dikkate alınması gerektiğine işaret etti.

“Engellilik Desteği ile Yoksulluk Yardımı Aynı Şey Değildir”

Engellilikten kaynaklanan sosyal desteklerin yoksullukla mücadele kapsamında verilen yardımlardan ayrı değerlendirilmesi gerektiğini savunan Sudan, iki uygulamanın farklı ihtiyaçlara karşılık geldiğini belirtti.

Sudan, bu ayrımın sosyal politikaların oluşturulmasında esas alınması gerektiğini ifade ederek şunları söyledi:

“Elbette yoksullukla mücadele ve bakım ihtiyacına yönelik sosyal yardımlar ayrıca değerlendirilebilir. Ancak engellilikten kaynaklanan sosyal destek ile hane yoksulluğunu gidermeye yönelik sosyal yardım aynı şey değildir. Bizim önerimiz açıktır: Engelli bireye yönelik temel sosyal destek, hane gelirinden bağımsız, kişinin kendi sosyal hakkı olarak yeniden düzenlenmelidir.”

Engelli Aylıkları ve Sosyal Destekler İçin Beş Öneri

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, engelli bireylerin ekonomik ve sosyal haklarının güçlendirilmesi amacıyla hayata geçirilmesini istediği düzenlemeleri beş başlık altında açıkladı.

Sudan, engellilik nedeniyle ortaya çıkan ilave yaşam ve bakım maliyetlerini karşılamaya yönelik kişisel destek mekanizmalarının güçlendirilmesini istedi.

Hane yoksulluğuna yönelik sosyal yardımların ayrıca ve tamamlayıcı biçimde sürdürülmesi gerektiğini belirten Sudan, engelli bireyin ailesinin ekonomik durumunun kişinin kendi sosyal hakkını ortadan kaldırmasının önüne geçilmesi çağrısında bulundu.

Engelli aylıklarının günün ekonomik koşullarına göre düzenli ve öngörülebilir biçimde artırılması gerektiğini vurgulayan Sudan, eğitim, sağlık, ulaşım, istihdam ve erişilebilirlik alanlarında ortaya çıkan ilave maliyetler için de hak temelli desteklerin geliştirilmesini önerdi.

“Sosyal Devlet Dezavantajın Kendisini Dikkate Almalıdır”

Sosyal devletin yalnızca ekonomik ihtiyaçlara yönelik yardım mekanizmalarından ibaret olmadığını ifade eden Sudan, engelli bireylerin bağımsız ve onurlu bir yaşam sürdürebilmelerinin güvence altına alınması gerektiğini belirtti.

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Zeynep Sudan, sosyal devlet anlayışına ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Sosyal devlet, yalnızca ihtiyaç sahibine yardım eden devlet değildir. Sosyal devlet, dezavantajın kendisini dikkate alan ve bireyin onurlu bir yaşam sürmesini güvence altına alan devlettir.”

“Hak, Haneye Değil Kişiye Ait Olmalıdır”

Engelli bireylerin sosyal haklarının ailelerinin gelir durumuna bağlı olmaması gerektiğini yineleyen Sudan, engellilik nedeniyle sağlanan desteklerin bireysel hak temelinde yeniden düzenlenmesi çağrısını tekrarladı.

Sudan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Engelli vatandaşlarımızın hakkını ailesinin gelirinden bağımsız olarak, bireysel bir sosyal hak olarak görmek zorundayız. Çünkü engellilik bir ailenin değil, öncelikle bireyin yaşamını etkileyen bir durumdur. Hak, haneye değil kişiye ait olmalıdır.”